Sự thay đổi về hình thể của bé trai và bé gái ở tuổi dậy thì

Ở tuổi dậy thì, bé trai bé gái đều phát triển rất nhanh, các đặc điểm như chiều cao, cân nặng, vai rộng, xương chậu rộng… đều thể hiện sự khác biệt về giới tính.

Sự thay đổi hình thể của nam và nữ ở tuổi dậy thì là do sự tác dụng qua lại giữa hormon kích thích, yếu tố bẩm sinh và môi trường sống, tỷ lệ tốc độ phát triển của xương gia tăng, vóc dáng cao lên. Lứa tuổi mà tốc độ phát triển lớn nhất của nữ giới là 12-14 tuổi (đa số là ở trước sau lần kinh nguyệt đầu tiên, tốc độ tăng chiều cao nhanh nhất); bé trai dậy thì muộn hơn hai năm. Nữ giới thường phát triển chiều cao đến 19 tuổi, sau 23 tuổi thì không cao lên nữa; nam giới thì phát triển chiều cao đến 23 tuổi, trường hợp cá biệt có thể đến 26 tuổi mới xác định được chiều cao của cơ thể.

Phát triển hình thể ở nam và nữ

Thời kỳ dậy thì xương chi phát triển rất nhanh, là nhân tố then chốt quyết định chiều cao của cơ thể, nhưng sự phát triển của chúng không lâu dài. Tốc độ phát triển của xương sống không nhanh bằng xương chi dưới, nhưng quá trình phát triển của chúng lâu hơn xương chi dưới. Cho nên, chiều cao của con người từ 17, 18 tuổi trở về trước chủ yếu dựa vào nửa thân dưới, từ 17, 18 tuổi về sau thì hoàn toàn dựa vào nửa thân trên. Sự tăng trưởng về thể trọng ở tuổi dậy thì ngoài mối liên quan với xương cốt ra thì sự phát triển về cơ bắp và mỡ cũng  rất quan trọng. Ở giai đoạn này cơ bắp phát triển rất nhanh, sự phát triển cơ bắp ở bé trai rõ rệt hơn ở bé gái.

Theo nghiên cứu, trọng lượng cơ bắp của đứa trẻ mới sinh chỉ chiếm 23.3% trọng lượng cơ thể, lúc 8 tuổi thì chiếm khoảng 27.2%, 15 tuổi thì khoảng 32.6%, đến khi 17-18 tuổi trọng lượng cơ toàn thân chiếm khoảng 44.2% trọng lượng cơ thể. Bất kể bé trai hay bé gái, ở giai đoạn từ 1-6 tuổi hàm lượng mỡ dưới da đều dần dần giảm đi, nhưng bé gái đến khoảng 8 tuổi, bé trai đến khoảng 10 tuổi thì cấu tạo mỡ lại bắt đầu gia tăng. Suốt thời kỳ dậy thì và sau dậy thì lớp mỡ ở bé gái phát triển khá mạnh, có khi ở tuổi dậy thì còn xuất hiện hiện tượng quá mập, nhưng ở bé trai thì sau khi sự phát triển chiều cao, thể trọng giảm dần, cấu tạo mỡ cũng dần dần giảm đi.

Đồng thời với sự phát triển chiều cao mạnh mẽ ở tuổi dậy thì, tỉ trọng của cơ thể cũng có sự thay đổi tương ứng, các bộ phận của cơ thể đều tăng trưởng ở những mức độ khác nhau. Do sự phát triển của tứ chi nhanh hơn xương sống nên tỷ lệ giữa trọng lượng phần trên và trọng lượng phần dưới thấp (<1.0), khiến cho thanh thiếu niên bị mất cân đối về thể hình. Khi bước vào giai đoạn giữa và sau thời kỳ dậy thì, tốc độ phát triển của xương sống nhanh, và duy trì trong khoảng thời gian khá dài, tới khi tốc độ phát triển của cơ thể vượt qua sự phát triển của tứ chi, tỷ lệ giữa trọng lượng phần trên và trọng lượng phần dưới dần khôi phục tới khoảng 1.0, cuối cùng thể hình trở nên đều đặn, cân đối.

Sự phát triển tứ chi ở tuổi dậy thì

Do sự phát triển xương giữa nam và nữ khác nhau nên sự phát triển vai và xương chậu cũng khác nhau, đây là một trong những đặc điểm quan trọng của sự phát triển ở tuổi dậy thì. Ở tuổi dậy thì, xương chậu của bé gái phát triển rộng hơn và phần vai của bé trai cũng rộng thêm, nhưng đây không phải là hiện tượng tuyệt đối và phổ biến, hiện nay cũng có khá nhiều bé trai, bé gái phát triển thể hình như: vóc dáng cao, tứ chi dài, nhưng xương chậu hẹp và phần vai hẹp.

Bất kể là bé trai hay bé gái đều có ba loại hình trạng thái sinh lý là phát triển sớm, phát triển muộn và bình thường. Đặc điểm của sự thành thục sớm là phát triển chiều cao sớm, đạt đến lứa tuổi PHV sớm, nhưng quá trình phát triển ngắn nên người phát triển chiều cao muộn sẽ bị lùn; giá trị so sánh giữa cân nặng và chiều cao luôn cao hơn người phát triển muộn, hình dáng thấp, béo, xương chậu rộng, vai hẹp; còn người phát triển muộn thì ngược lại, vóc dáng mảnh khảnh, xương chậu hẹp, vai rộng.

Nguồn tổng hợp

 

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *