Cấu tạo và chức năng của cơ quan sinh dục ngoài ở nam và nữ

Khi một tinh trùng mang nhiễm sắc thể X kết hợp với trứng, thai nhi sẽ phát dục giới tính nữ có cặp nhiễm sắc thể giới tính là XX.

Nhìn bề ngoài ta có thể nhận ra sự khác biệt giữa nam và nữ, đặc biệt là những biểu hiện khi bước vào tuổi dậy thì như ở nữ thì xương chậu mở rộng, phần ngực nhô lên, lớp mỡ bên dưới dày thêm, giọng nói nhỏ nhẹ…. Còn nam thì yết hầu nhô ra, có râu, cơ thể cường tráng, cơ bắp phát triển, tiếng nói vang vọng hơn. Tuy nhiên, đây chỉ là những cái nhìn bên ngoài, nhiều khi mang cảm giác trực quan. Trên thực tế, sự khác biệt sinh lý hai giới có sự phân biệt và quy định rõ ràng từ cấu trúc bên trong. Tìm hiểu cấu tạo và chức năng của cơ quan sinh dục ngoài ở nam và nữ.

Cơ quan sinh dục ngoài ở nam

Tinh hoàn là một bộ phận của cơ quan sinh dục nam có hình bầu dục, đảm nhận chức năng tạo ra tinh trùng và tiết vào máu những hormon sinh dục nam. Không giống như ở nữ giới, hầu hết cấu tạo cơ quan sinh dục nam đều nằm ở bên ngoài cơ thể. Hệ thống cơ quan sinh dục của nam giới đảm nhiệm các chức năng sản xuất các hormone và tế bào sinh sản của nam giới.  Cơ quan sinh dục ngoài của nam giới chủ yếu là do hai bộ phận dương vật và âm nang cấu tạo thành. Dương vật là cơ quan sinh dục ngoài chủ yếu nhất của nam giới, là con đường bài tiết của tinh dịch và nước tiểu. 

Cấu tạo và chức năng của cơ quan sinh dục ngoài ở nam và nữ - Ảnh 1

Dương vật do các mô cương tạo thành, bên trong có các xoang máu, trông giôống như xốp biển gọi là "thể xốp". Phần đầu dương vật hình tam giác, gọi là "quy đầu". Điểm giao nhau giữa đầu và thân dương vật có một cái rãnh bao quanh, gọi là "xoang dạng vành". Bình thường dương vật ở trạng thái mềm, chỉ tới khi mắc tiểu mới cương cứng và dựng lên. Bé trai khi bước vào tuổi dậy thì, do sinh lý và tâm sinh lý phát triển nên khi có xung động sinh lý các động mạch trên dương vật mở rộng ra, lượng máu chảy vào dương vật gia tăng, xuất hiện hiện tượng "xung huyết", lúc này dương vật trở nên cương cứng và dựng lên, dài và to hơn, gọi là "cương dương vật".

Bìu bao bọc hai viên tinh hoàn, ở giữa có một lớp da ngăn cách gọi là màng âm nang. Da bìu mỏng và mềm, bề mặt có rất nhiều nếp nhăn, có tính đàn hồi cao, bên trong có rất nhiều hạch mồ hôi và một ít lông. Lớp da bìu có thể co dãn theo sự thay đổi nhiệt độ của môi trường, để có thể cân bằng nhiệt độ cho tinh hoàn và có lợi cho sự sinh trưởng phát triển của tinh trùng.

Cơ quan sinh dục ngoài ở nữ

Cơ quan sinh dục ngoài của nữ bao gồm: mu, âm môi lớn, âm môi nhỏ, âm vật, tiền đình âm đạo, bóng tiền đình, tuyến tiền đình, lỗ niệu đạo, lỗ âm đạo và màng trinh. Mu nằm ở phía dưới phần bụng của phụ nữ, dưới da là một lớp mỡ rất dày. Hai bên phía dưới mu chính là âm môi lớn. Ở thời kỳ dậy thì, trên da mu có mọc lông, lông mọc ra nhiều hơn và dày hơn theo tuổi tác. Âm môi lớn nằm ở hai bên cơ quan sinh dục ngoài, sát vào hai bên đùi, cong vào phía trong. Phía trên mặt trước nối liền với mu, mặt sau nối với đáy chậu. Dưới da âm môi lớn cũng có một kết cấu mềm dày, như lớp mỡ, sợi đàn hồi và các tĩnh mạch, cho nên khi môi lớn bị tổn thương dễ dẫn đến sưng máu.

Môi lớn có rất nhiều tuyến mồ hôi, lớp da viền ngoài có màu thẫm, trên bề mặt có lông, lớp da viền trong màu hồng, có điểm giống với niêm mạc, trên bề mặt không có lông. Môi lớn của thiếu nữ khép lại tự nhiên, che kín môi nhỏ, cửa âm đạo và lỗ niệu đạo. Môi nhỏ là một cặp kết cấu dạng niêm mạc mỏng, nằm bên trong môi lớn, bề mặt trơn nhẵn không có lông, ẩm ướt; có màu nâu hoặc màu hồng (màu hồng tươi hoặc màu hồng thẫm). Hai bên trái phải của môi nhỏ nối liền nhau ở phía trên, sau đó lại phân ra thành hai lá; cấu tạo trên, dưới của nó xốp mềm, có nếp nhăn. 

Trên lâm sàng gọi kết cấu này là da nhăn, phía trên gọi là "da bọc đầu âm vật", da nhăn phía dưới gọi là "dây thắt âm vật", âm vật nằm giữa chúng. Đầu dưới môi nhỏ hợp lại ở đáy cửa âm đạo, hòa thành một khối với mặt sau môi lớn, hình thành nên dây thắt môi. Dưới niêm mạc môi nhỏ có rất nhiều các đầu dây thần kinh, cho nên rất mẫn cảm. Âm vật nằm ở đầu trên giữa hai bên môi nhỏ, hợp nhất với đầu trên của hai môi lớn, là một cơ quan nhỏ hình trụ, bị da bọc đầu âm vật bao quanh, dài khoảng 4 cm. Đầu mút hình tròn, mũi nhọn của nó phồng lên gọi là "đầu âm vật". Đầu trong của lớp da bề mặt nối liền với một bó mô mỏng manh có tác dụng "gây cương”. Cấu tạo và chức năng của cơ quan sinh dục ngoài ở nam và nữ - Ảnh 3

Mô gây cương là một loại mô thể xốp (do hai thể xốp của âm vật tạo thành, phân ra thành ba bộ phận đầu, thân, chân. Tương đương với thể xốp dương vật của nam giới, có thể kích thích xung huyết, to lên và cứng lên, y học gọi là "cương lên"), có rất nhiều bó tĩnh mạch và đầu dây thần kinh cho nên rất mẫn cảm, rất  dễ chảy máu khi tổn thương. Âm vật tuy là cơ quan sinh dục ngoài nhưng nó không có chức năng sinh đẻ, là cơ quan sinh dục mẫn cảm nhất. Tiền đình âm đạo, khi dùng ngón tay tách môi nhỏ ra thì sẽ thấy một cấu tạo hình thoi, đây chính là tiền đình âm đạo.

Bề mặt của tiền đình âm đạo có một lớp niêm mạc che phủ, gần giống như hình tam giác, mũi nhọn của hình tam giác là âm vật, cạnh đáy là dây thắt môi, hai bên là môi nhỏ. Phần trên tiền đình là lỗ niệu đạo ngoài, phía dưới là cửa âm đạo. Hai bên trái phải mỗi bên mở ra một tuyến đại tiền dinh. Bên trong bộ phận này còn có bóng tiền đình. Phía dưới còn có thể thấy hậu môn có dạng hoa cúc. Bóng tiền đình là một cặp mô thể xốp, cũng có tính gây cương, nằm sâu hai bên tiền đình cửa âm đạo, phía trước nối liền với tĩnh mạch âm vật, phía sau liền với tuyến tiền đình.

Bề ngoài có có một lớp mô mềm dạng xốp bao bọc gọi là màng trắng, bên trong có rất nhiều bó tĩnh mạch, từ ngoài nhìn vào thấy giống như hình móng ngựa. Do bề mặt bóng tiền đình có các cơ xốp dạng cầu che phủ, nên khi cơ co lại đè nén bóng tiền đình khiến cửa âm đạo thu hẹp lại. Bóng tiền đình có thể cảm nhận được sự kích thích tâm lý và cục bộ cùng với các phản ứng dây chuyền sinh ra do kích thích âm vật, thế là xung huyết nổi lên. Khi bị thương dễ chảy máu. Tuyến tiền đình nằm ở đầu dưới âm đạo, phía sau hai môi lớn, cũng được che phủ bởi các cơ xốp dạng cầu. Mỗi bên một cái giống như hình tròn của hạt đậu tằm nhỏ hoặc thể tuyến hình trứng.

Các tuyến này có chức năng làm trơn đường vào âm đạo trong khi giao hợp. Lỗ niệu đạo ngoài nằm ở phía dưới âm vật, là một lỗ nhỏ hình elip, tiểu tiện qua lỗ nhỏ này. Vách sau của nó có  một cặp tuyến thể, gọi là "tuyến cận niệu đạo", mở ra ở vách sau niệu đạo, là nơi vi khuẩn thường ẩn náu. Do lỗ niệu đạo mở ra ngay trong âm hộ, lại nằm giữa âm vật và cửa âm đạo nên khi giao hợp rất dễ đem vi khuẩn vào niệu đạo, dẫn đến nhiễm khuẩn. Phía dưới lỗ niệu đạo là cửa âm đạo. Lỗ âm đạo nằm ở phía dưới lỗ niệu dạo, là cửa vào âm đạo. Màng mỏng ở cửa vào này chính là màng trinh.

Màng trinh nằm ở chỗ ranh giới giữa lỗ âm đạo và tiền đình âm đạo; là một cấu trúc dạng màng mỏng không hoàn toàn khép kín. Ở giữa có một lỗ hoặc nhiều lỗ, gọi là "lỗ màng trinh". Một lỗ thường có hình vòng, hình oval, hình bán nguyệt hoặc dạng khe; nhiều lỗ thì có dạng sàng. Máu kinh thoát ra qua lỗ nhỏ này. Đa số màng trinh của con gái là đơn lỗ.

Nguồn tổng hợp

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *